Matematik

Fonksiyon bileşkesi: önce hangi işlem?

Bir fonksiyonun çıktısını diğerine girdi yap.

Yaklaşık 2 dk okuma · DersPusula · Özgün başlangıç rehberi · 27 Ekim 2026
Fonksiyon bileşkesi: önce hangi işlem? için DersPusula konu kartıKısa açıklamaFonksiyon bileşkesinde bir fonksiyonun çıktısı ikinci fonksiyona girdi olarak verilir. (f ∘ g)(x), f(g(x)) anlamına gelir; önce g, sonra f uygulanır. Her ara çıktı sonraki fonksiyonun tanım kümesinde olmalıdır. Bileşke genellikle sıraya bağlıdır; f ∘ g ile g ∘ f aynı olmak zorunda değildir.

Bu rehberde
  1. İçten dışa hesapla
  2. Sıraları karşılaştır
  3. Tanım kısıtını taşı
  4. f(x) = x + 4 ve g(x) = 3x için f(g(2)) ve g(f(2)) değerlerini karşılaştır.
  5. (f ∘ g)(x) gösteriminde önce hangi fonksiyon uygulanır?
  6. f(x) = 1/x ve g(x) = x − 2 için f(g(x)) hangi gerçek x değerinde tanımsızdır?
  7. Bu konudan ne öğrendin?
  8. Sıradaki keşfin

İçten dışa hesapla

g(x) = x + 1 ve f(x) = 2x ise f(g(3)) için önce g(3) = 4, ardından f(4) = 8 bulunur. Bu gösterim f ile g’nin değerlerini çarpmak değildir. Parantezlerin hangi çıktının nereye girdiğini gösterdiğini izle.

Sıraları karşılaştır

Aynı fonksiyonlarla f(g(x)) = 2(x + 1) = 2x + 2 olur. Buna karşılık g(f(x)) = 2x + 1’dir. Örneğin x = 3 için sonuçlar 8 ve 7 çıkar. Bu nedenle bileşkenin sırasını değiştirmek genel bir sadeleştirme kuralı değildir.

Tanım kısıtını taşı

f(x) = 1/x ve g(x) = x − 2 için f(g(x)) = 1/(x − 2) olur. Gerçek sayılarda x = 2 kullanılamaz; çünkü g’nin çıktısı sıfırdır ve f sıfırda tanımlı değildir. Ara işlemlerin tanımlı olması nihai ifadenin bir parçasıdır.

ÇÖZÜMLÜ UYGULAMA

f(x) = x + 4 ve g(x) = 3x için f(g(2)) ve g(f(2)) değerlerini karşılaştır.

Çözüm yolunu göster

f(g(2)) = f(6) = 10 olur. g(f(2)) = g(6) = 18 olur. Ara girdiler aynı görünse bile son uygulanan fonksiyon farklı olduğu için sonuçlar farklıdır; bileşkenin sırası korunmalıdır.

KENDİNİ KONTROL ET

(f ∘ g)(x) gösteriminde önce hangi fonksiyon uygulanır?

BİR ADIM DAHA

f(x) = 1/x ve g(x) = x − 2 için f(g(x)) hangi gerçek x değerinde tanımsızdır?

İlerlememi gör
KENDİ CÜMLENLE

Bu konudan ne öğrendin?

Tüm notlarım ↗

Bu rehber temel kavramları açıklar; belirli bir sınıfın güncel müfredatını eksiksiz karşıladığı iddiasını taşımaz.

Bu rehber yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır. Yayın yaklaşımını oku.