Türkçe
İsim tamlamaları ve ekler
Tamlayan ile tamlananı örnekler üzerinde ayır.
Kısa açıklamaİsim tamlamaları, adlar arasında aitlik veya tür gibi ilişkiler kuran sözcük gruplarıdır. Belirtili isim tamlamasında tamlayan ilgi eki, tamlanan iyelik eki alır: okulun kapısı. Belirtisiz isim tamlamasında tamlayanda ilgi eki bulunmaz, tamlanan ise ek alır: okul kapısı. Sözcüklerin kök ve eklerini birlikte incelemek gerekir.Bu rehberde
Belirtili tamlamayı çöz
“Çocuğun çantası” grubunda çocuğun tamlayan, çantası tamlanandır. İlgi eki ve iyelik eki ilişkiyi görünür kılar. “Çocuğun yeni çantası” örneğinde araya sıfat girmesi temel tamlama ilişkisini ortadan kaldırmaz; grubu yalnız yan yana duran iki sözcük olarak düşünme.
Belirtisiz tamlamayı tanı
“Kitap kapağı” ifadesinde kitap, ilgi eki almaz; kapağı ise tamlanan eki taşır. “Mavi kapak” örneği aynı yapı değildir: mavi bir nitelik bildirir ve sıfat tamlaması kurar. Ekler ve sözcükler arasındaki anlam ilişkisi birlikte değerlendirilmelidir.
İç içe yapıları aç
“Okulun bahçe kapısı” ifadesinde bahçe kapısı kendi içinde belirtisiz tamlama oluşturur; okulun sözcüğü daha büyük bir ilişkiye katılır. Zincirleme yapıları incelerken önce küçük grupları belirle. Tek bir ek gördüğünde bütün yapıyı iki kelimeye indirgemek bağlı sözcükleri gözden kaçırabilir.
“Okulun geniş bahçesi” grubunda tamlayan ve tamlananı göster.
Çözüm yolunu göster
Tamlayan okulun, tamlanan bahçesi sözcüğüdür. Geniş, bahçeyi niteleyen sıfattır. Sıfatın araya girmesi okulun bahçesi arasındaki belirtili isim tamlaması ilişkisini bozmaz.
Hangi ifade belirtili isim tamlamasıdır?
“Kitap kapağı” hangi temel yapıdadır?
Bu konudan ne öğrendin?
Tüm notlarım ↗Sıradaki keşfin
Bu dersteki tüm rehberler →Bu rehber temel kavramları açıklar; belirli bir sınıfın güncel müfredatını eksiksiz karşıladığı iddiasını taşımaz.
Bu rehber yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır. Yayın yaklaşımını oku.