Türkçe
Deneme, makale ve sohbet türleri
Yazarın amacını ve düşünceyi sunuş yolunu karşılaştır.
Kısa açıklamaDeneme, makale ve sohbet düşünce aktaran yazı türleridir. Türü belirlerken yalnız konuya bakılmaz; yazarın amacı, okurla kurduğu ilişki, kanıtlama biçimi ve anlatımın bütünü incelenir. Aynı konu farklı türlerde yazılabilir. Tek bir soru cümlesi veya kişisel ifade, türü kesin olarak belirlemez.Bu rehberde
- Denemede kişisel düşünce
- Makalede gerekçelendirme
- Sohbette okura yakınlık
- Bir yazar “Siz de eski bir kitabın arasında not bulunca geçmişe dönmez misiniz?” diye okura sesleniyor. Bu tek cümleden metnin kesinlikle sohbet olduğunu söyleyebilir miyiz?
- Kişisel düşüncelerin serbest biçimde işlendiği tür hangisidir?
- Bir metnin türünü belirlemek için en uygun yaklaşım hangisidir?
- Bu konudan ne öğrendin?
- Sıradaki keşfin
Denemede kişisel düşünce
Denemede yazar bir konudaki kişisel düşüncelerini serbest bir düşünme akışıyla paylaşabilir. Okuru kesin bir sonuca zorunlu olarak ikna etme veya bilimsel ispat sunma amacı şart değildir. Öznel yaklaşım görülmesi, metnin bilgisiz veya gelişigüzel olduğu anlamına gelmez.
Makalede gerekçelendirme
Makalede bir düşünceyi açıklama ve savunma, bilgi veya kanıtlarla destekleme öne çıkar. Gazete makalesiyle akademik araştırma makalesinin biçim ve kanıt gereksinimleri aynı değildir. Her makalenin mutlaka deney raporu içerdiğini genellemek doğru olmaz.
Sohbette okura yakınlık
Sohbet yazısında yazar okurla konuşuyormuş gibi samimi bir dil kurabilir; sorular ve doğrudan seslenişler kullanılabilir. Ancak yalnız “siz” sözcüğünün geçmesi yeterli değildir. Metnin genel üslubu ve okurla karşılıklı konuşma izlenimi birlikte değerlendirilir.
Bir yazar “Siz de eski bir kitabın arasında not bulunca geçmişe dönmez misiniz?” diye okura sesleniyor. Bu tek cümleden metnin kesinlikle sohbet olduğunu söyleyebilir miyiz?
Çözüm yolunu göster
Hayır. Okura sesleniş ve soru, sohbet üslubunu düşündürebilir ama tek başına kesin tür kanıtı değildir. Metnin devamındaki dil, amaç ve düşünceyi sunuş biçimi de incelenmelidir.
Kişisel düşüncelerin serbest biçimde işlendiği tür hangisidir?
Bir metnin türünü belirlemek için en uygun yaklaşım hangisidir?
Bu konudan ne öğrendin?
Tüm notlarım ↗Sıradaki keşfin
Bu dersteki tüm rehberler →Bu rehber temel kavramları açıklar; belirli bir sınıfın güncel müfredatını eksiksiz karşıladığı iddiasını taşımaz.
Bu rehber yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır. Yayın yaklaşımını oku.